Najważniejsze pytania i odpowiedzi dotyczące zaprzysiężenia nowego prezydenta Tajwanu Ma Ying-jeou i możliwych konsekwencji dla stosunków tajwańsko-chińskich.  Kim jest Ma Ying-jeou?  58-letni Ma Ying-jeou, urodzony w Hongkongu absolwent Uniwersytetu w Nowym Jorku i Uniwersytetu Harvarda, rozpoczął swoją karierę polityczną na początku lat 80-tych jako osobisty sekretarz ówczesnego prezydenta Chianga Ching-kuo. W 1984 roku jako najmłodsza w historii osoba został wicesekretarzem generalnym Partii Nacjonalistycznej (Kuomintangu). W latach 1991-93 był wiceprzewodniczącym Rady Spraw Kontynentalnych (Mainland Affairs Council) – agencji rządu tajwańskiego odpowiedzialnej za kreację i realizację polityki wobec Chińskiej Republiki Ludowej. W latach 1993-96 był ministrem sprawiedliwości, a w latach 1998-2006 – burmistrzem stolicy Tajpej.
W 2005 roku Ma Ying-jeou został przewodniczącym Kuomintangu i jako kandydat tej partii zwyciężył w wyborach prezydenckich 22 marca 2008 roku, pokonując Franka Hsieha z rządzącej Demokratycznej Partii Progresywnej (DPP) stosunkiem głosów 58%-42%. 20 maja 2008 roku Ma został zaprzysiężony na prezydenta, przejmując funkcję głowy państwa od Chen Shui-biana, który piastował ją przez poprzednie 8 lat.

Jakie są oczekiwania co do polityki chińskiej Ma Ying-jeou?

Ma Ying-jeou zamierza odejść od polityki Chen Shui-biana, która akcentowała odrębność Tajwanu i doprowadziła do kryzysu politycznego w stosunkach z władzami w Pekinie, od zawsze uważającymi Tajwan za nierozłączną część terytorium Chin. W przemówieniu inauguracyjnym 20 maja Ma podkreślił „wspólne chińskie dziedzictwo” i zaapelował o zerwanie ze „złośliwą konkurencją i marnotrawstwem zasobów” i rozpoczęcie nowego okresu współpracy.
Wśród priorytetów nowego prezydenta znajduje się rozwój więzi ekonomicznych i komunikacyjnych między Chinami kontynentalnymi a Tajwanem poprzez złagodzenie restrykcji w przepływie ludzi i pieniędzy, co ma pomóc w przywróceniu szybszego tempa wzrostu gospodarki wyspy. Ma chce m.in. wprowadzenia już w lipcu bezpośrednich weekendowych połączeń lotnicznych nad Cieśniną Tajwańską, a w dalszym okresie połączeń codziennych, podczas gdy aktualnie realizowane są jedynie loty czarterowe w okresach świątecznych. Ma stara się również o chińskie inwestycje, zamierzając zezwolić Chińczykom na kupno nieruchomości na wyspie, a także zamierza wypromować Tajwan jako destynację turystyczną dla obywateli ChRL, proponując porozumienie zezwalające 3 tysiącom chińskich turystów dziennie na wjazd do Tajwanu. W dalszej przyszłości Ma Ying-jeou zakłada nawet ustanowienie wspólnego rynku między ChRL a Tajwanem.
Ma Ying-jeou akcentuje praktyczny, ekonomiczny wymiar stosunków między ChRL a Tajwanem, ale bardzo ważna jest też oferta wznowienia dialogu w kwestiach politycznych, który podczas 8-letnich rządów Chen Shui-biana uległ całkowitemu zamrożeniu. Uznając niemożliwość wzajemnego uznania się de iure przez obie strony, a zarazem podkreślając, że nie można zaprzeczać egzystencji drugiej strony, Ma proponuje Pekinowi podjęcie rozmów na zasadzie osiągniętego w 1992 roku consensusu w sprawie zasady „jednych Chin”, który pozwala każdej ze stron na jej własną interpretację. Celem rozmów podjętych na takiej podstawie miałoby być wynegocjowanie formalnego porozumienia pokojowego. Ma chciałby również zawrzeć bilateralne porozumienie, które zredukowałoby ryzyko przypadkowych incydentów zbrojnych w Cieśninie Tajwańskiej.
Mimo prawdopodobnego postępu w kwestiach politycznych scenariusz zjednoczenia Chin wydaje się jednak w tej chwili nieprawdopodobny. 15 maja w wywiadzie dla agencji prasowej „Associated Press” Ma podkreślił, że jakkolwiek Tajwańczycy dążą do intensyfikacji interakcji gospodarczych z ChRL, to zjednoczenie Chin będzie bardzo trudne do zrealizowania w tym pokoleniu, dopóki w ChRL utrzymuje się aktualny system polityczny. Jak powiedział w przemówieniu inauguracyjnym, dalsze kroki Chin w kierunku „wolności, demokracji i prosperity dla wszystkich ludzi” są warunkiem „długoterminowego pokojowego rozwoju stosunków w Cieśninie.” Za kwintesencję polityki chińskiej Ma można uznać przedstawioną już wcześniej formułę „trzech nie”: nie dla niepodległości, nie dla zjednoczenia, nie dla użycia siły.
Potencjalną kwestią sporną jest dążenie Tajwanu do poszerzenia możliwości działania na arenie międzynarodowej. Ma Ying-jeou co prawda zamierza porzucić tzw. dyplomację dolarową, polegającą na „kupowaniu” uznania międzynarodowego biedniejszych państw, którą ostatnio skompromitowało zdefraudowanie 30 milionów dolarów przeznaczonych na pozyskanie Papui Nowej Gwinei, lecz chce uzyskać możliwość uczestniczenia Tajwanu w pracach ważnych instytucji międzynarodowych. Oczywiście Pekin konsekwentnie się temu sprzeciwia: przykładem jest podjęta 19 maja przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) po raz 12. z rzędu decyzja o odrzuceniu wniosku Tajwanu o przyznanie statusu obserwatora organizacji.

Jak Pekin przyjął zwycięstwo wyborcze Ma Ying-jeou?

Pekin dawał wyrazy satysfakcji z odsunięcia znienawidzonej DPP od władzy na Tajwanie już od momentu, gdy Kuomintang 12 stycznia 2008 roku zwyciężył w wyborach parlamentarnych. 4 marca prezydent ChRL Hu Jintao zaoferował Tajwanowi równoprawne negocjacje na każdy temat pod warunkiem zaakceptowania zasady „jednych Chin”, aczkolwiek przypomniał też, że Pekin uznaje „działania niepodległościowe Tajwanu” za główne zagrożenie dla suwerenności narodowej i integralności terytorialnej Chin.
Po marcowym zwycięstwie wyborczym Ma Ying-jeou doszło do intensyfikacji kontaktów dwustronnych. W połowie kwietnia na chińskiej wyspie Hajnan podczas Boao Forum doszło do spotkania wiceprezydenta-elekta Tajwanu Vincenta Siew z Hu Jintao i był to kontakt na najwyższym szczeblu między oboma stronami od podziału Chin w 1949 roku. Po swoim powrocie Siew oświadczył, że obaj przywódcy osiągnęli porozumienie co do wznowienia dwustronnego dialogu. Pod koniec kwietnia w Pekinie z Hu Jintao spotkał się honorowy przewodniczący Kuomintangu Lien Chan. 17 maja Kuomintang ogłosił, że zaproszenie Pekinu do złożenia wizyty przyjął aktualny przewodniczący partii Wu Poh-hsiung; jego 6-dniowy pobyt w Chinach będzie pierwszą w historii podróżą lidera tajwańskiej partii rządzącej na kontynent i rozpocznie się 26 maja.
Na lepszą atmosferę w Cieśninie Tajwańskiej wpłynęła też szybka reakcja Tajwanu na katastrofalne trzęsienie ziemi w Chinach – już 13 maja, w dzień po kataklizmie, odchodzący prezydent Chen Shui-bian zadeklarował gotowość wsparcia akcji ratowniczo-rekonstrukcyjnej, a 15 maja do Chengdu, stolicy prowincji Sichuan, dotarł pierwszy w historii bezpośredni lot z pomocą humanitarną z Tajwanu do Chin. Tajwański przewoźnik China Airlines, którego Boeing 747-400 dostarczył 110 ton zaopatrzenia do Chengdu, uznał to za „kamień milowy” w stosunkach tajwańsko-chińskich i dowód „miłości i troski o Chiny” po stronie Tajwańczyków.

Jak Ma zamierza wpłynąć na kształt stosunków tajwańsko-amerykańskich?

W wywiadzie dla niemieckiej agencji prasowej DPA z 11 kwietnia Ma Ying-jeou powiedział, że poprzedni rząd nadwątlił wzajemne zaufanie między Tajwanem i USA, i to mimo tego, że George W. Bush jest jednym z najbardziej przychylnych Tajwanowi prezydentów amerykańskich. Według Ma winę za taki stan rzeczy ponoszą dążenia poprzedniego prezydenta Tajwanu Chen Shui-biana do jednostronnej zmiany status quo w Cieśninie Tajwańskiej, co poważnie zaniepokoiło tak Pekin jak i Waszyngton.
Wychodząc z założenia, że Chiny są dla Tajwanu wielką szansą, ale też zagrożeniem z powodu militaryzacji Cieśniny Tajwańskiej, Ma Ying-jeou podkreśla kluczowe znaczenie tradycyjnie bliskich stosunków z USA w sferze bezpieczeństwa i zamierza szybko przywrócić ich normalny stan. W wywiadzie dla DPA Ma oświadczył również, że wydatki na obronę narodową Tajwanu wzrosną, tak aby ponownie przekroczyły poziom 3% wydatków budżetowych. Nowy prezydent chce m.in. finalizacji zaproponowanego w zeszłym roku zakupu 66 amerykańskich samolotów myśliwskich F-16. Jesli ta warta ponad 3 miliardy dolarów umowa dojdzie do skutku, należy spodziewać się ostrych protestów Pekinu.

Artykuł zaczerpnięty : http://www.stosunkimiedzynarodowe.info/artykul,130,Powrot_Kuomintangu_do_wladzy_na_Tajwanie_-_q_and_a.html

Przesłanie nowego prezydenta Tajwanu jest proste: “Nie chcemy wojny, lecz pokoju i dobrobytu”. Jakie są szanse, że ten cel, który wyznaczył sobie Ma Ying-jeou, zostanie osiągnięty? Tajwan boryka się od ponad 60 lat z kwestią swojej państwowości, stawiając opór przyłączeniu do Chińskiej Republiki Ludowej (ChRL). Dziś współpraca gospodarcza pomiędzy dwoma krajami wręcz kwitnie, a zwykle wrogo nastawione regiony patrzą na siebie łaskawszym okiem. Czy to za sprawą Olimpiady w Pekinie, czy też objęcia władzy przez Ma, który wykazuje chęć stosowania pragmatyzmu w stosunkach z ChRL, władze Państwa Środka, chcąc pokazać łagodniejsze oblicze, kontynuują dialog z Tajpej?

22 marca 2008 roku Ma Ying-jeou, przewodniczący tajwańskiej partii KMT (Kuomintang) został wybrany na kolejnego prezydenta Republiki Chińskiej, pokonując w wyborach swojego głównego rywala z opozycyjnej partii DPP, Franka Hsieh, drastyczną przewagą 2,2 miliona głosów. Mieszkańcy Tajwanu dali w ten sposób wyraz swojemu niezadowoleniu z ośmioletnich rządów lidera DPP, Chen Shui-biana, który przez cały okres swoich dwóch kadencji podkreślał niezależność Tajwanu od Chin Ludowych, co więcej wzniecał niepodległościowe aspiracje, tym samym powodując ostrą reakcję Pekinu.

Transformacja myśli politycznej głównych partii politycznych Tajwanu

KMT powstała w 1949 roku, kiedy po przegranej wojnie domowej lider KMT Chiang Kaj-szek wraz z grupą zwolenników schronił się na Tajwanie, wprowadzając na wyspie autorytarne rządy jednej partii i deklarując się pełnoprawnym władcą wszystkich terytoriów będących w granicach Chin. Natomiast Pekin ustanowił odrębne komunistyczne państwo. KMT była początkowo kojarzona z jednobiegunowym stylem polityki. Nie mogąc pogodzić się z utratą władzy w Chinach kontynentalnych, miała nadzieję na przejęcie władzy na kontynencie przy wsparciu sił amerykańskich, usuwając zarazem reżim komunistyczny[iii]. Wraz z upływem czasu tak drastyczne stanowisko KMT uległo jednak osłabnięciu, gdyż władza komunistów umacniała się, a społeczność międzynarodowa, uznając praworządność władz w Pekinie, nawiązała z Chinami stosunki dyplomatyczne, w rezultacie doprowadzając do sytuacji, gdzie odebrano prawo do członkostwa w ONZ Republice Chin, przyjmując w poczet organizacji Chińską Republikę Ludową[iv].

Po śmierci Mao w 1979 roku, władze Chin Ludowych zmieniły nieco kierunek polityki wobec Tajwanu. Nie tyle skupiała się ona na zbrojnej interwencji skutkującej przyłączeniem Tajwanu do Chin, lecz była wyrazem pragmatyzmu w stosunkach ze zbuntowanym regionem, opierającego się na ekspansji gospodarczej. Z kolei władze w Tajpej również przyjęły bardziej umiarkowane stanowisko i przestały kierować się idealistycznymi pobudkami. Tak zdecydowana zmiana kierunku polityki wiązała się pośrednio z ustanowieniem stosunków dyplomatycznych pomiędzy Chińską Republiką Ludową a Stanami Zjednoczonymi w 1979 roku. Lata osiemdziesiąte przyniosły kolejną transformację ideologii politycznej KMT. Śmierć Chiang Kai-sheka w 1975 roku przyniosła zakończenie autorytarnych rządów na Tajwanie, a KMT zaczęła odchodzić od koncepcji unifikacji i radykalizmu politycznego.

W 1991 roku nastąpił przełom w stosunkach chińsko-tajwańskich, kiedy to prezydent Lee Teng-hui ogłosił, iż władze Tajwanu uważają komunistyczną partię Chin za pełnoprawnych przywódców Chin, co doprowadziło również do półoficjalnych rozmów pokojowych[v]. Niemniej jednak w 1999 roku zostały one zawieszone, kiedy prezydent Lee w jednych z wywiadów zasugerował, aby podjęte rozmowy odbywały się na szczeblu międzypaństwowym, co wyraźnie wskazywało, iż Tajwan uważa się za suwerenny podmiot w stosunkach międzynarodowych.

Lata dziewięćdziesiąte przyniosły spadek popularności KMT, głównie za sprawą powszechnego oskarżenia, iż zwolennicy ocieplenia stosunków z ChRL dążą do pewnych ustępstw kosztem suwerenności Tajwanu. W rezultacie wyborów prezydenckich w 2000 roku kandydat DPP (Democratic Progressive Party) Chen Shui-bian, zdecydowany zwolennik niepodległości Tajwanu, został wybrany na urząd prezydenta. Natomiast KMT, rozbita przez wewnętrzne podziały i oskarżenia o zdradę sprowadziła swój program ponownie na nurt nacjonalistyczny. W tym czasie Komunistyczna Partia Chin spolaryzowała swoją politykę wobec Tajwanu w kierunku inicjatyw gospodarczych, polegających na rozwoju biznesu oraz utworzeniu pro-pekińskiego bloku w elektoracie tajwańskim w celu rozwoju obustronnych inwestycji. Niemniej jednak groźba interwencji wojskowej nadal pobrzmiewała w tle wzajemnej współpracy.

Ośmioletnie rządy Chena nie przyniosły istotnych zmian w stosunkach z Chinami. Również polityka wewnętrzna uległa pewnemu zastojowi. Wysiłki Chena od samego początku napotykały na opór ze strony opozycji reprezentowanej głównie przez KMT. Co więcej, Pekin odrzucał jakiekolwiek próby polepszenia stosunków w Cieśninie Tajwańskiej, uznając pro-niepodległościowe aspiracje DPP za główną przeszkodę bilateralnego dialogu. W rezultacie rządy Chena koncentrowały się głównie wokół tendencji nacjonalistycznych, tożsamości narodowej i de facto suwerenności Tajwanu. Natomiast od czasu odsunięcia KMT od władzy decydenci partyjni dążyli do poprawienia swojego wizerunku, a jednocześnie stworzenia politycznego programu, który mógłby skutecznie konkurować z rządzącą, a nie odnoszącą znacznych sukcesów DPP. KMT podkreślała konieczność modernizacji stosunków gospodarczych z Chinami, polegającej na zmniejszeniu restrykcji we wzajemnej współpracy i kontaktach, np. ustanowieniu bezpośrednich połączeń lotniczych, czy liberalizacji rynków finansowych, które to w znacznej mierze uwolnią gospodarczy potencjał Tajwanu. KMT również skierowała ostrą krytykę w stronę stanowiska Chena wobec Chin, określając je jako prowokacyjne i konfrontacyjne. Kampania prezydencka KMT w 2008 roku przebiegała pod hasłem “trzech nie”: nie dla unifikacji z ChRL, nie dla niepodległości oraz nie dla próby użycia siły przez którąkolwiek ze stron[vi].

Zdecydowana wygrana reprezentanta KMT w wyborach 2008 roku otwiera dla nowej władzy możliwości przełamania impasu negocjacyjnego z ostatnich kilku lat. KMT dokonała zwrotu ku politycznemu centrum i dostosowała swój program polityczny do coraz prężniej rozwijającej się klasy średniej. O przegranej DPP zdecydowały nie tylko słabe rządy, brak wyraźnego programu, czy ujawnienie skandali korupcyjnych, ale także nieudane referendum w sprawie członkostwa Tajwanu w ONZ. Referendum to miało ogromne znaczenie dla Chena, stanowiło niejako sprawdzian jego społecznego poparcia. Frekwencja nie przekroczyła 50%, co było równoznaczne z niespełnieniem wymogu, aby nadać kwestii członkostwa dalszy bieg. Jednak zaostrzyło to spór z Chinami, gdyż Tajwan ponownie wykazał niepodległościowe aspiracje, które w razie sukcesu byłyby nieuchronnie stłumione poprzez wojskową interwencję Pekinu, co z kolei postawiłoby Stany Zjednoczone w bardzo niekomfortowej sytuacji jako sojusznika Tajwanu. Nic więc dziwnego, iż strona amerykańska była co najmniej poirytowana działaniami Chen Shui-biana, postrzegając kwestię referendum jako naruszenie status quo[vii].

Tożsamość narodowa a status polityczny Tajwanu

Zwolennicy unifikacji Chin i Tajwanu niekoniecznie wychodzą z założenia, iż władze Republiki Chin powinny stanowić jedyne zwierzchnictwo dla Chin. Postrzegają oni Chiny jako pewnego rodzaju kulturową całość, która została podzielona na dwa ustroje polityczne w wyniku wojny domowej. Nie uważają oni, iż istnieje zjawisko narodowej tożsamości tajwańskiej. A jeśli tak, to jest to tylko wyodrębnienie geograficzne. Wyraźnie również opierają się zjawisku desinizacji społeczeństwa Tajwanu, przywiązując dużą wagę do chińskiej kultury i tradycji. Niemniej jednak młode pokolenie, wychowywane w warunkach, kiedy wydarzenia historyczne nie miały większego wpływu na sposób w jaki postrzega swoją tożsamość narodową, uważa się za Tajwańczyków. Czy można zatem powiedzieć, iż mamy do czynienia z rodzącym się nacjonalizmem tajwańskim?

Wiele czynników decyduje obecnie o rosnącym poczuciu tajwańskiej tożsamości narodowej. Populacja obywateli mających związki z Chinami kontynentalnymi wymiera. Reformy demokratyczne i wzrost zamożności społeczeństwa sprzyjają rozwojowi odmiennej od chińskiej tożsamości, nie wspominając już o fakcie ciągłego zagrożenia w postaci interwencji zbrojnej ze strony władz komunistycznych, co również determinuje istnienie dwóch różnych tożsamości politycznych i przyspiesza postępującą integrację narodu tajwańskiego. Kolejnym przykładem jest chociażby przywiązywanie coraz większej wagi do nauczania lokalnych dialektów[viii]. To wszystko nieuchronnie prowadzi do eskalacji nacjonalizmu i poczucia dumy narodowej wśród obywateli Tajwanu.

Rosnące poczucie tożsamości narodowej ma poniekąd swoje odzwierciedlenie w kształtowaniu się politycznych preferencji Tajwańczyków. Analizy przeprowadzone w marcu br. wskazują iż najwięcej, bo aż 43% mieszkańców wyspy popiera obecne status quo z opcją podjęcia decyzji o statusie Tajwanu w późniejszym czasie. Natomiast niecałe 2% respondentów opowiada się za unifikacją, zaś ok. 6% jest zwolennikiem niepodległości dla Tajwanu[ix]. Wyniki te świadczą niewątpliwie o niepewności i braku zdecydowania obywateli co do politycznej przyszłości Tajwanu, ale również o fakcie, iż potrzeba więcej czasu na stabilizację relacji z Pekinem. Wyniki wyborów z 2008 roku jasno odzwierciedlają polityczne preferencje Tajwańczyków, gdzie czerpanie z zasobów chińskiego boomu gospodarczego wzmaga chęć zachowania dotychczasowego status quo.

Plan narodowy prezydenta Ma Ying-jeou

“Elastyczna dyplomacja” - pod tym hasłem nowy prezydent Tajwanu wyraził kierunek rozwoju polityki zagranicznej. Podkreśla również konieczność wzajemnego zaufania i dobrej woli w celu stworzenia mocnych fundamentów w relacjach w Cieśninie Tajwańskiej. Administracja Ma planuje wprowadzenie lotów czarterowych na terytorium ChRL. Do tej pory bowiem loty na Tajwan musiały odbywać się przez Hong Kong lub Macau[x].

Co więcej, Ma wskazuje na potrzebę pragmatyzmu we wzajemnych stosunkach, potępiając osiem lat rządów Chen Shui-biana, opartych na działaniach konfrontacyjnych. Jedną z pierwszych inicjatyw ma być wprowadzenie programu wizowego dla obywateli ChRL chcących podróżować do Kinmen i Matsu, leżących zaledwie kilka kilometrów od chińskiego miasta Xiamen. Ponadto plany KMT co do tego przygranicznego regionu sięgają aż do koncepcji budowy mostu pomiędzy Kinmen a Xiamen, który ma przyczynić się do odrodzenia lokalnej gospodarki[xi]. Ma podkreśla też konieczność zwiększenia pomocy humanitarnej dla mniej rozwiniętych regionów świata, co niewątpliwie umocni pozycję Tajwanu na arenie międzynarodowej i udowodni takim mocarstwom jak Stany Zjednoczone, Japonia, czy kraje Unii Europejskiej, iż jest on “odpowiedzialnym graczem” czy też “rozjemcą”, dążącym do zacieśnienia relacji i utrzymania pokoju w Cieśninie Tajwańskiej[xii].

Rekomendacje dla Tajwanu

* Wybór Ma na prezydenta przyczyni się niewątpliwie do przełomu w polityce zagranicznej Tajwanu. Wszystko wskazuje na dobry kierunek podjętych przez polityków KMT działań, którzy wykazują jednocześnie niezwykłą dojrzałość w politycznym nastawieniu w stosunku do Pekinu. Nasuwa się jednak pewna wątpliwość. Otóż istnieje pewne ryzyko, iż społeczeństwo Tajwanu może zinterpretować tego typu działania zyskania przychylności władz w Pekinie jako sprzeniewierzenie się własnym, narodowym wartościom i podporządkowanie ich dyktatowi ChRL. W razie porażki nie będzie wątpliwości kogo obarczyć odpowiedzialnością, jako że KMT zwyciężyła również w wyborach lokalnych. Dlatego administracja prezydenta Ma powinna w sposób wyważony i rozsądny podejmować działania mające na celu ocieplenie stosunków z Chinami.

* Nowe rządy na Tajwanie wiążą się również ze zmianą kierunku działań dyplomacji tajwańskiej. Ocieplenie w relacjach z Chinami nie może zostać zaprzepaszczone poprzez wykazywanie nadmiernej inicjatywy w staraniach na rzecz np. członkostwa w ONZ czy WHO (World Health Organization). Poprzednik Ma, Chen Shui-bian, szczególnie w tych kwestiach przejawiał zbyt daleko posunięty entuzjazm, co nieuchronnie prowadziło do nieprzychylnych reakcji Pekinu. Dlatego sensownym rozwiązaniem byłoby powstrzymanie się, przynajmniej w najbliższym czasie, od “wyzwoleńczych” poczynań i skupienie wysiłków na rzecz poprawy sytuacji gospodarczej, zwiększenia poziomu zamożności społeczeństwa oraz ekspansji inwestycji zagranicznych. Będzie to stanowiło dobre zaplecze w wypadku późniejszego skierowania działań na inne niż biznesowe tory.

Rekomendacje dla Chińskiej Republiki Ludowej

* Wielu obserwatorów uważa, iż wygrana Ma w wyborach oraz klęska forsowanego przez rząd DPP referendum w sprawie wstąpienia Tajwanu do ONZ są pierwszym krokiem na drodze do poprawy stosunków w Cieśninie Tajwańskiej. Zmiana władzy w Tajpej stawia również nowe wyzwania przed Pekinem. Wykorzystanie przez Chiny przychylności Ma dla własnych celów wydaje się tutaj logicznym następstwem, lecz działania Pekinu powinny być prowadzone w taki sposób, aby Państwo Środka nie utraciło i tak ograniczonej wiarygodności. Jeśli natomiast oferta poprawy stosunków zostałaby odrzucona przez Pekin, mogłoby się to spotkać z ponownym zacieśnieniem stosunków na linii Tajpej-Waszyngton, co automatycznie przekreśla wszelką pogłębioną bilateralną współpracę na linii Tajpej-Pekin.

* Istnieje szereg gestów, którymi Pekin mógłby odpowiedzieć na przychylne stanowisko Tajwanu, a które nie rzutowałyby na roszczenia ChRL co do jego statusu. Jednym z nich jest chęć przedyskutowania zakresu członkostwa Tajwanu w WHO i wynegocjowanie zadowalających obie strony warunków ewentualnego jego uczestnictwa. Kolejną kwestią jest wyrażenie poparcia i wykazanie chęci współpracy w ramach członkostwa w APEC czy WTO. Niewątpliwym zwiastunem poprawy wzajemnych relacji mogłoby stać się zaprzestanie programu regularnych manewrów wojskowych w Cieśninie Tajwańskiej, które Chiny przeprowadzają profilaktycznie na wypadek interwencji zbrojnej wobec Tajwanu.

Justyna Pado - ukończyła filologię angielską w Instytucie Brytyjskim UW oraz Podyplomowe Studium Stosunków Międzynarodowych i Dyplomacji w Collegium Civitas. Stażystka Ambasady RP w Rzymie, gdzie opracowywała materiały na temat polityki wewnętrznej i zagranicznej Włoch, nielegalnej imigracji z krajów Afryki Północnej oraz problemu “handlu ludźmi”. Były pracownik biura Gospodarczego i Kulturalnego Tajpei w Polsce, gdzie koordynowała przedsięwzięcia Taiwan ICDF (International Cooperation and Development Fund). Współpracuje z Fundacją Pułaskiego jako tłumacz KMP.

Artykuł zaczerpniety : http://www.stosunkimiedzynarodowe.info/artykul,263,Przyszlosc_stosunkow_chinsko-tajwanskich_czas_pojednania